De Woudenbergse toneelvereniging ’t Scherm heeft zich in haar najaarsopvoering van haar beste kant laten zien. Het gekozen stuk “Hoera… een drieling!” bood volop variatie. Allereerst een gevarieerd aanbod van medespelenden. Niet alleen het niet meedoen van een aantal ‘vaste’ spelers, maar ook het deelnemen aan de opvoering door een drietal nog voor Woudenberg ‘onbekende’ toneelspelers heeft de opvoering een bijzonder tintje gegeven.
Het stuk “Hoera… een drieling!” waarvan de auteur ons overigens door middel van het programma niet werd meegedeeld, bestond uit drie bedrijven: één bedrijf voor de pauze en twee bedrijven na de pauze, spelend één dag na het eerste bedrijf. Het stuk, ingeleid door een muziekje bood direct al volop levendigheid. Naast het genoeglijke interieur, gebonden aan de plaatselijke mogelijkheden van het toneel in het Verenigingsgebouw dat weinig andere mogelijkheden biedt dan die welke steeds weer worden benut door de spelers die allereerst mochten optreden, ons direct in en bij het verhaal.
Gelukkig behoefden we dit keer niet lang af te wachten waar het deze maal over zou handelen: een ‘drieling’ die eigenlijk geen drieling is, het niet wordt en gelet op de persoonlijke afgunst tussen de beide mannelijke personen, ook nooit zal kunnen worden.
Dick Slinger (Dinus van der Linde), de hoofdpersoon en tevens vader van de ‘drieling’ en echtgenoot van de huisvrouw van het jaar, valt direct met de deur in huis: hij is sterk opgewonden: vragen te over. Er is volop onbegrip: waarom is zijn vrouw nu huisvrouw van het jaar gemaakt? Daar begrijpt hij – en de zaal – nog niets van. Volgens schrijven schijnt zijn vrouw Louise Slinger-Rotgeest (Gusta Kos) een drieling te hebben: er schijnen leugens in een blad, een damesblad, te zijn afgedrukt. Deze leugens bepalen het hele stuk. Dan treedt ook nog een oude hulpbehoevende, halfzachte opa van negentig jaar de huiskamer binnen (Martin Overduin). Het blijkt nu te gaan over het winnen van een prijs, die is verbonden aan de verkiezing van ‘huisvrouw’ van het jaar. Van het hele verhaal in het damesblad is geen woord waar. De volgende dag zullen de prijzen worden uitgereikt. Alles draait hier om. De plotselinge verbazing over het bekend worden van dit feit komt inderdaad wel erg plotseling op. Maar door deze korte ‘spannende’ gegevens zitten we meteen midden in het verhaal. Hoe komen die twee mensen evenwel aan een drieling? De vrouw blijkt inmiddels alles al te hebben geregeld. Zo blijkt opa al geregeld te zijn: afkomstig uit een tehuis waar hij steeds over spreekt om hiermee aan te geven dat het in zijn tehuis veel beter was, voornamelijk het eten en drinken, dan in zijn ‘woning van de kinderen’. Ze schrijven deze waarheid van opa echter maar toe aan het wat in de war zijn van hem: hij is tenslotte al zo oud. De drieling komt om half zes. Doch volgens het damesblad is de man een ‘halvegare vol zenuwen en volop zenuwaanvallen’. Dat komt er dan nog net bij.
Allereerst komt Ellen (één van de drieling) binnen (Yvonne Bakker). Ze vindt het een enig avontuur. Ze valt gelijk goed in de rol van dochter, doch versterkt haar spelen met name pas na de pauze. Vervolgens Ronald (Jan van de Pol) die een oude vlam van Ellen blijkt te zijn. Als laatste van de drieling verschijnt Gerrit – net 30 – doe overigens voor 21 moet doorgaan met mariale snor. Hij komt maar in de plaats van zijn broer die in de ziektewet loopt. Het blijkt dat ieder kind van de drieling ƒ 500,- hieraan gaat verdienen. De snor die Gerrit veel te oud maakt moet er maar af. Hij doet het voor ƒ 100,- erbij: wegens de oneerlijkheid krijgen allen dit bedrag. Zo is Gerrit (Theo de Haan) wel jonger geworden, maar geen 21. Er volgt nu een vrij overtuigende samenspraak tussen de beide ’tweelingbroers’.
De vraag van Dick: ook een kind van mij? Is kenmerkend voor het stuk. Dan treden twee verslaggevers van een damesblad binnen: juffrouw Ramona (Elly de Leeuw) en juffrouw Olga (Marjan de Bree). Vooral juffrouw Ramona weet door haar zeer sterke spel: aanstellerig, overdreven, overal serieus belangstellend op reagerend de zaal voor zich te boeien. Beide verslaggeefster vormen een goed span dat door betrokkenheid bij het werk dat in opdracht moet worden gedaan het verhaal versterkt. Diverse verwachte en vooral onverwachte toespelingen worden gemaakt. Deze veroorzaken met name het komische effect: karaktertrekken die volgens het artikel in het damesblad bij personen schijnen te behoren, terwijl de desbetreffende persoon er niets van weet. Dat de drieling niet op elkaar en op de ouders lijkt is zeker niet alleen een constatering.
Opeens blijkt ook nog dat opa in de gevangenis heeft gezeten: hij zegt het openlijk: doch alweer een klein beetje dement worden moet dan maar de oorzaak zijn. Na ongeveer 40 minuten is het al pauze. Dit was overigens niet storend wegens het sterke verhaal waardoor er weinig moeite behoefde te worden gedaan de toeschouwers bij het gebeuren te betrekken. Vooral de komische opmerkingen van opa, die werden toegeschreven aan een ‘lichte vorm van dement zijn’ – die overigens alleen maar waarheid bevatten – alsmede de vreemde gedragen van ‘ouders’ en ‘kinderen’ op onverwachte situaties en vragen brachten al snel sfeer en betrokkenheid bij het geheel. Het tweede bedrijf begint helaas wat onverstaanbaar. Alles met worden geboend, geveegd enz. Ellen en Ronald twisten over een zoen die geen zoen was maar een ‘sportzoen’ lijkt te zijn. Broer Gerrit is al snel verliefd geworden op zijn ‘zus’. Deze vreemde driehoeksverhouding binnen de drieling maakt alles alleen nog maar ingewikkelder en spannender.
Mevrouw Rozema – de huisvrouw van het vorig jaar (Annie Methorst) komt namens de ouders getuige zijn van de plechtigheid en tevens controleren of alles wel klopt zoals het in het blad stond vermeld. Met haar snibbigheid en alert reageren op iedere situatie weet ze een sfeer om zich heen te scheppen van ‘afkeer’ en ‘hebberigheid’ juist zoals de bedoeling is. De vorige ‘huisvrouw’ voelt zich vernederd: eigenlijk zou zij het ook dit jaar moeten zijn: alleen zij heeft maar een tweeling. Na de pauze is ook de huisvrouw meer huisvrouw in spel, eveneens als de dochter meer dochter is. Na allerlei vreemde zaken komt de directeur van het damesblad (Krijn Bouman) binnen met zijn ‘rechterhand’ Liesbeth (Diana Bergsma). Met name journaliste Liesbeth die oog heeft voor alles en als het ware door je heen kijkt is in kleding en voorkomen het prototype van een degelijk persoon, op deze wijze sterk neergezet.
Zij moet het artikel schrijven over de huisvrouw van het jaar: “Een dag bij de huisvrouw van het jaar” en niets zal haar ontgaan. Dat zullen we alras ontdekken. Zus Ellen en broer Ronald worden door mevrouw Rozema – tante Sjaan – betrapt terwijl ze elkaar zoenen. Dit is toch al te dol en tante Sjaan weet wat zij doen moet: verklikken. Opa schijnt inmiddels ook al gestolen te hebben van directeur Mooibroek. Het wordt nu pas echt ingewikkeld en woede en irritatie steken de kop op. De opmerkingen worden scherper en komischer en leiden ons naar de climax. Dan treedt een manspersoon: Archibald Tikkel de kamer binnen (Co Stuivenberg). Hij wil een onderhoud met de heer Slinger, doch deze kan niet komen wegens een drukke bespreking in de keuken. Hoewel Archibald er steeds probeert tussen te komen, gelukt hem dat niet: “hij kan beter maar even wachten”. De directeur met zijn ‘gevolg’ treedt binnen: er is besloten dit jaar geen huisvrouw van het jaar te benoemen: er is sprake van een ‘flagrante misleiding’: dit jaar geen prijsuitreiking. Juffrouw Ramona die zo veel begrip kon opbrengen door deze ‘huisvrouw’ vertrekt hierop kwaad. Ook de anderen, met name tante Sjaan vertrekt: het gaat nu ook haar neus voorbij. De familie blijft achter met Archibald Tikkel die nu pas de gelegenheid krijgt zijn verhaalt te doen: het blad “De Lachorkaan” heeft als ‘Lachkoningin’ benoemd de huisvrouw Louise Slinger-Rotgeest vanwege haar sterke lachwekkende gefantaseerde verhaal over huisvrouw. Aan deze verkiezing zijn toevalligerwijs dezelfde prijzen en geldbedragen verbonden. De ruzie wordt bijgelegd en vergeten. Opa besluit daarop waardig met: “Ik zou graag een koppie thee lusten” een zin die in enigszins veranderde samenstelling als het ware door het hele stuk te beluisteren was.
Het applaus gold naast opa, juffrouw Ramona, de huisman en huisvrouw, zeker alle spelers. Men heeft de toeschouwers volop weten te boeien: Louise Slinger door haar rol van huisvrouw, in een misschien wat te weinig emotioneel gespeelde rol; Dick Slinger door op gepaste wijze de zaal steeds weer aan het lachen te brengen: overtuigend, zelfs sterk in volume bij het spreken met de rug naar de zaal; Ellen als vriendelijke en zachtaardige dochter, met name na de pauze goed spelend; Ronald zich gedragend, zeker uiterlijk als zoon van 21; Gerrit een vlotte zoon, overtuigend door sterk in zijn rol te blijven en een goed debuut in Woudenberg, zeker niet zijn eerste debuut gelet op het spel; de directeur met een wat geleerde toon en volop gesierd als directeur; juffrouw Ramona voor mij de sterkste speelster van deze avond, zeer overdreven, niet geloofwaardig en juist door het consequente ervan imponerend. Olga, leerling-journaliste een goed debuut, volop interesse, juist inspringen en betrokken bij het gebeuren; Liesbeth: bijzonder geschikt voor deze rol, zowel door kleding als door gedrag en spraak; Opa: voor mij duidelijk de beste speler, prachtig geschminkt (zoals ook de anderen, alleen dan wat minder “opvallend”) en door zijn scherpe en juiste opmerkingen zeer komisch; Tante Sjaan: echt gespeeld als ontevreden, misdeelde huisvrouw, pinnig, vurig, scherp en ad rem om zo haar gelijk aan te tonen; Archibald Tikkel: beheerst en rustig en duidelijk sprekend en hiermee de climax te helpen bereiken. Kortom een goed spel,waarop regisseur Siep Lindeboom voldaan zal kunnen terugblikken. Een aparte vermelding verdienen zeker ook grimeur Tom van Ek en souffleur Piet Geldof die we tijdens deze eerste opvoering in verhouding slechts weinig hebben horen souffleren.
Rolverdeling
| rolnaam | functie | gespeeld door |
|---|---|---|
| Louise Slinger-Rotgeest | Gusta Kos | |
| Dick Slinger | Dinus van der Linde | |
| Ellen | één van de aangenomen drieling | Yvonne Bakker |
| Ronald | één van de aangenomen drieling | Jan van den Pol |
| Gerrit | één van de aangenomen drieling | Theo de Haan |
| de directeur van een damesblad | Krijn Bouman | |
| juffrouw Ramona | journaliste | Elly de Leeuw |
| juffrouw Olga | journaliste | Marjan de Bree |
| juffrouw Liesbeth | journaliste | Diana Bergsma |
| Opa | lastig mannetje | Martien Overduin |
| Tante Sjaan Rozema | Annie Methorst | |
| Archibald Tikkel | Co Stuivenberg |
Achter ’t Scherm
| taak | uitgevoerd door |
|---|---|
| Tekst | Dick van Maasland (extern) |
| Regie | Siep Lindeboom |
| Souffleur | Piet Geldof |
| Grime | Tom van Ek |
Opvoeringen
Zaterdag 23 en zaterdag 30 oktober 1982.